Η πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βισαλτίας να εγκρίνει την απορρόφηση της ΔΕΥΑΒ από την ΕΥΑΘ Α.Ε. ανοίγει μια κρίσιμη και ανησυχητική σελίδα. Με τη διαδικασία αυτή, ο Δήμος Βισαλτίας γίνεται ο πρώτος στη χώρα που προχωρά σε μια τέτοια «εθελοντική» συγχώνευση, μεταφέροντας κρίσιμες υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης σε μια ανώνυμη εταιρεία με κριτήρια κερδοφορίας. Ο Δημοτική αρχή Βισαλτίας ξέρει ενώ οι άλλες 124 ΔΕΥΑ δεν γνωρίζουν το συμφέρον τους!!!
Τα ανοιχτά ερωτήματα και η έλλειψη διαφάνειας
Το κύριο ζήτημα που προκύπτει αφορά την απουσία μιας εμπεριστατωμένης οικονομικοτεχνικής μελέτης και ενός δημόσιου διαλόγου προτού ληφθούν τόσο οριστικές αποφάσεις. Οι πολίτες και οι εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας δικαίως εκφράζουν ανησυχίες:
Τα οικονομικά δεδομένα: Το βάρος των συσσωρευμένων οφειλών προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε το βασικό επιχείρημα για τη μεταβίβαση. Ωστόσο, τέθηκαν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις (όπως προγραμματικές συμβάσεις τεχνικής υποστήριξης, φωτοβολταϊκά πάρκα) αντί της οριστικής απώλειας της δημοτικής αυτονομίας.
Η έλλειψη διαβούλευσης: Η απόρριψη προτάσεων για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στέρησε από τους δημότες το δικαίωμα να έχουν λόγο σε ένα θέμα που αφορά άμεσα την καθημερινότητά τους και τη δημόσια περιουσία που χτίστηκε επί δεκαετίες με τον κόπο τους.
Το μέλλον των υπηρεσιών και της άρδευσης: Η αβεβαιότητα γύρω από την τιμολογιακή πολιτική, την προστασία των εργαζομένων και κυρίως τη διαχείριση της άρδευσης αφήνει τους αγρότες και τους κατοίκους εκτεθειμένους σε ένα απρόσωπο πλαίσιο αγοραίου ανταγωνισμού.
Το νερό ως κοινωνικό αγαθό
Η διαχείριση του νερού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με λογιστικούς όρους ή ως εργαλείο επίλυσης διαχειριστικών αδιεξόδων της στιγμής. Όπως έχουν επισημάνει διαχρονικά και οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, το νερό αποτελεί κοινωνικό αγαθό, η διοίκηση του οποίου οφείλει να παραμένει κάτω από αυστηρό δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο.
Η παράδοση των τοπικών υποδομών σε ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια λειτουργίας δημιουργεί έναν επικίνδυνο δρόμο. Η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας για τους πολίτες και όχι ως φορέας υλοποίησης πολιτικών που αποξενώνουν την κοινωνία από τα βασικά της δικαιώματα. Το μέλλον του τόπου μας απαιτεί διαφάνεια, λογοδοσία και σεβασμό στον πολίτη.
ΔΕΥΑΒ και ΕΥΑΘ Α.Ε.: Το αβέβαιο μέλλον της άρδευσης και των αγροτών της Βισαλτίας
Η πρόσφατη κατά πλειοψηφία απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βισαλτίας να προχωρήσει στην απορρόφηση της ΔΕΥΑΒ από την ΕΥΑΘ Α.Ε. αποτελεί μια εξέλιξη που ξεπερνά τα στενά διοικητικά όρια ενός δήμου. Η απόφαση αυτή φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα, με πρώτους πληττόμενους τους ανθρώπους της παραγωγής: τους αγρότες της περιοχής.
Η άρδευση εκτός τοπικού ελέγχου
Σε μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή όπως η Βισαλτία, το νερό δεν είναι απλώς μια παροχή οικιακής χρήσης· είναι το βασικό εργαλείο επιβίωσης του πρωτογενούς τομέα. Η μεταφορά της διαχείρισης των υδάτων —συμπεριλαμβανομένης της άρδευσης και της γεωθερμίας— σε μια ανώνυμη εταιρεία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο, δημιουργεί εύλογες και σοβαρές ανησυχίες:
Αβεβαιότητα στο κόστος παραγωγής: Μια εταιρεία που λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και λογοδοτεί στη γενική συνέλευση των μετόχων της, κινείται με γνώμονα την κερδοφορία. Τι θα σημαίνει αυτό για τα τιμολόγια άρδευσης τα επόμενα χρόνια; Μπορεί ένας αγρότης να ανταπεξέλθει αν το κόστος του νερού προσαρμοστεί σε αμιγώς αγοραίους κανόνες;
Απώλεια της τοπικής ευαισθησίας: Μέχρι σήμερα, τα προβλήματα της άρδευσης και οι βλάβες στα δίκτυα αντιμετωπίζονταν —παρά τις όποιες ελλείψεις— από μια δημοτική υπηρεσία που βρισκόταν δίπλα στον παραγωγό. Η μεταβίβαση σε έναν κεντρικό, απρόσωπο φορέα εγείρει φόβους για καθυστερήσεις και γραφειοκρατία σε περιόδους που η σοδειά δεν μπορεί να περιμένει.
Έλλειψη μελέτης και διαβούλευσης: Η απόφαση λήφθηκε χωρίς να παρουσιαστεί μια συγκεκριμένη οικονομικοτεχνική μελέτη για το μέλλον των αρδευτικών υποδομών και χωρίς να ερωτηθούν οι ίδιοι οι καλλιεργητές μέσω κάποιας ουσιαστικής διαβούλευσης.
Το νερό ως παραγωγικός και κοινωνικός πυλώνας
Τα συσσωρευμένα χρέη της ΔΕΥΑΒ, που προκλήθηκαν κυρίως από το υπέρογκο ενεργειακό κόστος, είναι αναμφισβήτητα ένα υπαρκτό πρόβλημα. Ωστόσο, η λύση δεν μπορεί να είναι η οριστική παραίτηση από την αυτονομία του Δήμου και η εκχώρηση ενός τόσο ζωτικού αγαθού.
Το νερό της άρδευσης αποτελεί δημόσιο και παραγωγικό αγαθό. Όταν ο αγρότης αδυνατεί να καλλιεργήσει με ασφάλεια και βιώσιμο κόστος, το πλήγμα μεταφέρεται άμεσα σε ολόκληρη την τοπική οικονομία και το νοικοκυριό της Βισαλτίας. Η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να διεκδικεί λύσεις που προστατεύουν την παραγωγή και τον πρωτογενή τομέα, αντί να μετακυλύει τη διαχείριση σε φορείς που βλέπουν το νερό ως εμπόρευμα.
